Akredite Muayene Kuruluşu Nasıl Seçilir? Kontrol Listesi

Periyodik kontrol raporu, iş ekipmanınızın güvenliğine ilişkin en önemli belgedir ve bir denetimde ya da iş kazası sonrasında ilk incelenen kayıtlar arasında yer alır. Bu raporu kimin düzenlediği, raporun geçerliliğini ve güvenilirliğini doğrudan belirler. Doğru muayene kuruluşunu seçmek yalnızca bir satın alma kararı değil, işverenin yasal sorumluluğunu yönetme biçimidir. Bu yazıda seçim yaparken kullanabileceğiniz pratik bir kontrol listesi sunuyoruz.

Akreditasyon Neden Önemlidir?

Akreditasyon, bir muayene kuruluşunun teknik yeterliliğinin, tarafsızlığının ve tutarlı çalışmasının bağımsız bir otorite tarafından belgelenmesidir. Türkiye'de bu otorite Türk Akreditasyon Kurumu'dur (TÜRKAK). Muayene kuruluşları TS EN ISO/IEC 17020:2012 standardına göre akredite edilir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin 23.12.2025 tarihli değişikliğiyle, periyodik kontrolünün akredite kuruluşlarca yapılması zorunlu olan ekipman grubu sayısı dörtten sekize çıkarılmıştır. Yeni eklenen gruplar arasında buhar kazanları, sütunlu çalışma platformları, hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları ve kablolu taşıma tesisatları bulunmaktadır.

Seçim İçin 8 Maddelik Kontrol Listesi

1. Akreditasyonu Doğrulayın

Kuruluşun akreditasyon numarasını isteyin ve TÜRKAK'ın resmî doğrulama sistemi üzerinden sorgulayın. Akreditasyonun geçerli olduğunu ve geçerlilik tarihini kontrol edin. Konunun temelleri için TÜRKAK akreditasyonu nedir yazımızı okuyabilirsiniz.

2. Kapsamı Ekipmanınızla Eşleştirin

Akreditasyon bir bütün olarak değil, kapsam bazında verilir. Bir kuruluşun akredite olması, her ekipman için akredite rapor düzenleyebileceği anlamına gelmez. Akreditasyon kapsam listesinde, kontrol ettireceğiniz ekipman grubunun ve uygulanacak yöntemin yer aldığını doğrulayın. Kapsam dışındaki bir ekipman için düzenlenen rapor, akredite rapor niteliği taşımaz.

3. Kuruluş Tipini Sorgulayın

TS EN ISO/IEC 17020, muayene kuruluşlarını bağımsızlık düzeyine göre A, B ve C tipi olarak sınıflandırır. A tipi kuruluş; muayene ettiği ekipmanın tasarımcısı, imalatçısı, tedarikçisi, montajcısı, kullanıcısı veya bakımcısı olamaz. Bu bağımsızlık, raporun ticari çıkarlardan etkilenmemesinin güvencesidir. Örneğin ekipmanınızın bakımını yapan firmanın aynı ekipmanın periyodik kontrolünü de üstlenmesi, bağımsızlık açısından sorgulanmalıdır.

4. Yetkili Personeli ve Görevlendirmeyi Kontrol Edin

Kontrolü yapacak kişinin, yönetmelikte ilgili ekipman grubu için tanımlanan meslek grubundan olduğunu ve görevlendirmenin İSG-KATİP üzerinden yapılacağını teyit edin. Süreç hakkında ayrıntılı bilgi İSG-KATİP görevlendirme rehberimizde yer alır.

5. Örnek Rapor İsteyin

Bir kuruluşun kalitesini en iyi, düzenlediği raporlar gösterir. İyi bir raporda ekipman kimliği eksiksizdir, uygulanan testler ve ölçüm değerleri açıkça yazılıdır, uygunsuzluklar net tanımlanır ve düzeltici öneriler verilir. Yalnızca uygunluk ifadesinden oluşan, test değerleri içermeyen raporlar dikkat gerektirir.

6. Ölçüm Cihazlarının İzlenebilirliğini Sorun

Yük testi, basınç testi ve elektriksel ölçümlerde kullanılan cihazların kalibrasyonunun güncel ve izlenebilir olması, sonuçların güvenilirliğinin temelidir.

7. Şikâyet ve İtiraz Sürecini Öğrenin

Akredite muayene kuruluşlarının şikâyet ve itirazları ele almak için tanımlı bir süreci bulunur. Bir rapora itiraz etmek istediğinizde nasıl ilerleyeceğinizi önceden bilmek, olası anlaşmazlıkları hızla çözmenizi sağlar.

8. Fiyatı Tek Başına Karar Kriteri Yapmayın

Fiyat elbette önemlidir; ancak kapsamı yetersiz, sahada gereken süreyi ayırmayan veya testleri eksik yapan bir kontrol, olası bir kazada çok daha yüksek bir bedele dönüşebilir. Ücreti belirleyen faktörler için periyodik kontrol fiyatları yazımıza göz atabilirsiniz.

Akredite ve Akredite Olmayan Hizmetleri Ayırt Edin

Bir muayene kuruluşu, akreditasyon kapsamındaki hizmetlerin yanında kapsam dışında kalan hizmetler de sunabilir. Bu durum tek başına bir sorun değildir; önemli olan hangi hizmetin akredite kapsamda, hangisinin kapsam dışında verildiğinin teklifte ve raporda açıkça ayrılmasıdır. Özellikle akreditasyon zorunlu ekipman gruplarında bu ayrım, raporun geçerliliği açısından belirleyicidir.

Sözleşme Öncesinde Sorulacak Sorular

• Akreditasyon kapsam listenizi paylaşabilir misiniz? Ekipmanlarımızdan hangileri akredite kapsamda?
• İSG-KATİP görevlendirme süreci nasıl yürütülecek?
• Kontrol planı ve sahada ne kadar süre çalışılacak?
• Yük testi için gereken test yüklerini kim sağlayacak?
• Uygunsuzluk tespit edilirse yeniden kontrol nasıl planlanacak?
• Raporlar hangi sürede ve hangi formatta teslim edilecek?

Uyarı İşaretleri

• Akreditasyon numarası paylaşılmıyor veya kapsam listesi gösterilmiyor,
• İSG-KATİP görevlendirmesi yapılmadan kontrol tarihi veriliyor,
• Ekipman envanteri, test yükü ve saha koşulları konuşulmadan kontrol tarihi kesinleştiriliyor,
• Sahada yük veya basınç testi yapılmadan test yapılmış gibi rapor düzenleniyor,
• Kuruluş, kontrol ettiği ekipmanın satışı veya bakımıyla da ilgili.

Bu işaretlerden biriyle karşılaşmanız, kuruluşun mutlaka uygunsuz olduğu anlamına gelmez; ancak açıklama istemeniz ve belgeleri doğrulamanız için yeterli bir nedendir. Periyodik kontrol raporu, nihayetinde işverenin yükümlülüğünü yerine getirdiğini belgeleyen bir kayıttır ve güvenilirliği, onu düzenleyen kuruluşun güvenilirliğinden bağımsız değildir.

SBE Mühendislik'in Akreditasyon Bilgileri

SBE Mühendislik, TÜRKAK tarafından AB-0372-M numarasıyla TS EN ISO/IEC 17020:2012 standardına göre akredite edilmiş bir A tipi muayene kuruluşudur. Akreditasyon kapsamımız; kaldırma ve iletme makineleri, elektrik/alçak gerilim tesisatları ile basınçlı kaplar ve kazanlar gruplarındaki belirli ekipman türlerini içerir. Ekipmanınızın kapsamda olup olmadığını teklif aşamasında kapsam listemizle birlikte teyit ederiz. Akreditasyonumuzun geçerlilik tarihi 23.08.2029'dur ve belgemiz TÜRKAK'ın doğrulama sistemi üzerinden sorgulanabilir. Kapsamımızdaki ekipmanlar için planlama yapmak üzere teklif talebi oluşturabilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.