Asansör Periyodik Kontrol Etiket Renkleri Ne Anlama Gelir?

Asansörlerde görülen renkli periyodik kontrol etiketi, o asansörün son periyodik kontrol sonucunu özetler. Etiketin rengi, asansörün güvenli olup olmadığını ve bina yönetiminin hangi aciliyetle harekete geçmesi gerektiğini gösterir. Bu yazıda etiket renklerinin anlamını ve her durumda yapılması gerekenleri, güncel mevzuat çerçevesinde açıklıyoruz.

Güncel Mevzuat Çerçevesi

Asansörlerin kullanım dönemindeki güvenliği, Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (R.G. 06.04.2019/30737) ve Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ile düzenlenir. Asansörlerin piyasaya arzı ise 2014/33/AB sayılı direktife dayanan Asansör Yönetmeliği (R.G. 29.06.2016/29757) kapsamındadır. Asansörler yılda en az bir kez, yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşlarınca periyodik kontrole tabi tutulur.

İnternette hâlâ, yürürlükten kalkmış olan eski "Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği"ne atıf yapan içeriklere rastlanmaktadır. Güncel yükümlülükler için yukarıdaki yürürlükteki düzenlemeleri esas almanız gerekir. Mevzuat son yıllarda sık değiştiğinden, ayrıntılar için yönetmeliklerin güncel metinlerine başvurmanızı öneririz.

Periyodik Kontrolde Neler İncelenir?

Etiketin rengi, kontrol sırasında incelenen bileşenlerde tespit edilen kusurlara göre belirlenir. Değerlendirmede TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 gibi asansör güvenlik standartlarından yararlanılır. Kontrol kapsamında öne çıkan başlıca unsurlar şunlardır:

• Tahrik ünitesi, frenler ve makine dairesi ya da makine bölümü,
• Taşıyıcı halatlar ve askı düzeni,
• Hız regülatörü ve paraşüt fren sistemi,
• Kat ve kabin kapıları, kapı kilitleri ve kapı güvenlik devreleri,
• Kuyu, kuyu dibi ve tamponlar,
• Kabin içi alarm, haberleşme ve acil aydınlatma düzenleri,
• Hidrolik asansörlerde silindir, kaçak kontrolü, basınç emniyet valfleri ve düşmeye karşı koruma tertibatları.

Etiket Renkleri ve Anlamları

Periyodik kontrol sonunda asansöre, tespit edilen kusurların niteliğine göre kırmızı, sarı veya yeşil bilgi etiketi iliştirilir:

Etiket renklerinin tanımı, kusur sınıfları ve her durum için öngörülen süreler yürürlükteki asansör mevzuatında belirlenir. Ayrıntılar için yönetmeliğin güncel metnini ve kontrol raporunu esas almanızı öneririz.

Her Renk İçin Yapılması Gerekenler

Yeşil Etiket

Asansör kontrol tarihinde güvenli bulunmuştur. Bu, bakımın ihmal edilebileceği anlamına gelmez. Düzenli bakımın sürdürülmesi ve bir sonraki periyodik kontrolün zamanında yaptırılması gerekir. Raporda iyileştirme gerektiren eksiklikler listelenmişse, bunlar da bakım firmasıyla planlanarak giderilmelidir; ihmal edilen küçük eksiklikler zamanla daha ciddi uygunsuzluklara dönüşebilir.

Sarı Etiket

Sarı etiket, güvenliği etkileyen kusurların varlığını gösterir. Kusurların mevzuatta öngörülen süre içinde giderilmesi ve ardından takip kontrolü yaptırılması gerekir. Takip kontrolünde kusurların giderilmediği görülürse asansörün durumu ağırlaşır ve kullanıma kapatılması gündeme gelebilir. Süreler ve takip kontrolü usulü için yürürlükteki yönetmelik hükümlerini ve kontrol raporunu esas alın.

Kırmızı Etiket

Kırmızı etiket, asansörün güvensiz olduğunu gösterir. Asansör kullanıma kapatılır ve kusurlar giderilip yeniden yapılan kontrolde güvenli bulunana kadar kullanılamaz. Bu durumda bina yönetiminin, bakım firmasıyla birlikte onarım planını hızla devreye alması ve bina kullanıcılarını bilgilendirmesi gerekir.

Etiketle Yetinmeyin, Raporu Okuyun

Etiket, sonucun hızlı bir özetidir; ayrıntılar kontrol raporundadır. Raporda her kusurun hangi sınıfta değerlendirildiği ve hangi bileşenle ilgili olduğu yer alır. Taşıyıcı halatlar, hız regülatörü, paraşüt fren, tamponlar, kapı kilitleri ve kabin içi haberleşme düzeni gibi güvenlik açısından kritik elemanlarla ilgili bulgular özellikle önceliklendirilmelidir. Periyodik kontrolün genel mantığı için periyodik kontrol rehberimize göz atabilirsiniz.

Bakım ile Periyodik Kontrol Aynı Şey Değildir

Bakım, asansörün çalışır ve güvenli durumda tutulması için yetkili bakım firmasınca düzenli olarak yapılan işlemlerdir. Periyodik kontrol ise bakımın ve asansörün genel güvenlik durumunun, bakımı yapan firmadan bağımsız bir kuruluş tarafından değerlendirilmesidir. İyi bakılan bir asansörün periyodik kontrolden yeşil etiketle çıkma olasılığı yüksektir; buna karşın bakımı aksatılan asansörlerde kusurlar birikerek sarı veya kırmızı etiketle sonuçlanabilir. Bu nedenle bakım sözleşmesinin kapsamı ve bakım kayıtları da en az kontrol raporu kadar önemlidir.

Sorumluluk Kimde?

Asansörün güvenli kullanımından bina sahibi veya yönetimi sorumludur. Bakım firması düzenli bakımı yürütür; periyodik kontrol ise bağımsız bir A tipi muayene kuruluşunca yapılır. Bu iş bölümü, kontrolün tarafsızlığını güvence altına alır. Periyodik ve takip kontrollerinin usulü yürürlükteki asansör mevzuatına göre belirlenir. Tesisinizde periyodik kontrole tabi diğer iş ekipmanları için hangi ekipmanlar periyodik kontrole tabidir yazımıza bakabilirsiniz.

Bina Yönetimleri İçin Pratik Öneriler

• Kontrol raporunu bakım firmasıyla paylaşın ve her kusur için bir giderme tarihi belirleyin.
• Sarı etiketli asansörlerde takip kontrolünü süre dolmadan planlayın.
• Kırmızı etiketli asansörün kullanılmasını engelleyin; uyarı ve kısıtlamaları kaldırmayın.
• Bir sonraki periyodik kontrol tarihini yönetim takvimine işleyin.

Not: Asansör periyodik kontrolü, SBE Mühendislik'in TÜRKAK akreditasyon kapsamında (kaldırma ve iletme makineleri, elektrik/alçak gerilim, basınçlı kaplar ve kazanlar) yer almamaktadır; bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinizdeki diğer iş ekipmanlarıyla ilgili sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.